षड्दर्शन : भारतीय दर्शन का सम्पूर्ण Pillar Page (Topical Authority Blueprint)
प्रस्तावना : षड्दर्शन क्यों Pillar Page है?
षड्दर्शन भारतीय दर्शन की सम्पूर्ण ज्ञान-प्रणाली है। ये छह दर्शन मिलकर जीवन, जगत, आत्मा, कर्म और मोक्ष का पूर्ण तात्त्विक ढाँचा प्रस्तुत करते हैं।
षड्दर्शन की सूची (Core Structure)
1️⃣ सांख्य दर्शन – तत्त्वज्ञान की आधारशिला
- प्रवर्तक: महर्षि कपिल
- मुख्य विषय: प्रकृति–पुरुष, 25 तत्त्व
- लक्ष्य: कैवल्य
👉 सांख्य दर्शन क्या है? प्रकृति–पुरुष, त्रिगुण और मोक्ष का सम्पूर्ण ज्ञान›
सांख्य दर्शन : प्रकृति–पुरुष सिद्धांत का वैज्ञानिक एवं दार्शनिक विवेचन (Sāṃkhya Darśana) प्रस्तावना : सांख्य दर्शन का स्थान भारतीय दर्शन मे...
- सांख्य दर्शन Master Article
- त्रिगुण सिद्धांत
- पुरुष–प्रकृति विवेचन
2️⃣ योग दर्शन – साधना और चित्तशुद्धि
- प्रवर्तक: महर्षि पतंजलि
- मुख्य विषय: चित्तवृत्ति निरोध
- साधन: अष्टांग योग
👉 योग दर्शन क्या है? अष्टांग योग, समाधि और आत्मसाक्षात्कार का सम्पूर्ण ज्ञान›
योग दर्शन : चित्तवृत्ति निरोध और आत्मसाक्षात्कार का वैज्ञानिक दर्शन (Yoga Darśana) SEO Title (High CTR) Meta Description (CTR Optimized –...
- योग दर्शन Master Article
- ध्यान और समाधि
- प्राणायाम विज्ञान
3️⃣ न्याय दर्शन – तर्क और प्रमाण
- प्रवर्तक: महर्षि गौतम
- मुख्य विषय: प्रमाण, तर्क, हेतु
- उद्देश्य: मिथ्या ज्ञान का नाश
👉 न्याय दर्शन क्या है? प्रमाण, तर्क और मोक्ष का वैज्ञानिक दर्शन| Nyaya Darshan Explained›
न्याय दर्शन (Nyāya Darśana) : तर्क, प्रमाण और सत्य का वैदिक विज्ञान Complete Guide प्रस्तावना : न्याय दर्शन का स्थान भारतीय दर्शन में न्याय ...
- न्याय दर्शन Master Article
- प्रमाण सिद्धांत
- तर्कशास्त्र
4️⃣ वैशेषिक दर्शन – पदार्थ और सृष्टि विज्ञान
- प्रवर्तक: महर्षि कणाद
- मुख्य विषय: पदार्थ, गुण, कर्म
- विशेषता: परमाणु सिद्धांत
👉 वैशेषिक दर्शन क्या है? पदार्थ, द्रव्य और परमाणु सिद्धांत का सम्पूर्ण विवेचन›
वैशेषिक दर्शन : पदार्थ, द्रव्य और परमाणु सिद्धांत (Vaisheshika Darshan) प्रस्तावना वैशेषिक दर्शन भारतीय षड्दर्शन परम्परा का वह तर्कप्रध...
- वैशेषिक दर्शन Master Article
- पदार्थ सिद्धांत
- परमाणुवाद
5️⃣ पूर्व मीमांसा दर्शन – कर्म और धर्म
- प्रवर्तक: महर्षि जैमिनि
- मुख्य विषय: वेदप्रामाण्य, कर्म
- लक्ष्य: स्वर्ग
👉 पूर्व मीमांसा दर्शन क्या है? कर्म, धर्म और वेदों की प्रमाणिकता का सम्पूर्ण ज्ञान›
पूर्व मीमांसा दर्शन : कर्म, धर्म और वेदप्रामाण्य का दार्शनिक विवेचन (Pūrva Mīmāṃsā Darśana) प्रस्तावना : पूर्व मीमांसा दर्शन का स्थान प...
- पूर्व मीमांसा दर्शन Master Article
- कर्म सिद्धांत
- अपूर्व सिद्धांत
6️⃣ वेदान्त दर्शन – ब्रह्मज्ञान और मोक्ष
- प्रवर्तक: बादरायण (व्यास)
- मुख्य विषय: ब्रह्म, आत्मा, माया
- लक्ष्य: मोक्ष
👉 वेदान्त दर्शन क्या है? ब्रह्म, आत्मा, माया और मोक्ष का सम्पूर्ण ज्ञान›
वेदान्त दर्शन : ब्रह्म, आत्मा और मोक्ष का परम दार्शनिक विवेचन (Vedānta Darśana) SEO Title (High CTR) Meta Description (CTR Optimized – ...
- वेदान्त दर्शन Master Article
- अद्वैत वेदान्त
- ब्रह्म–आत्मा एकत्व
तुलनात्मक सारणी (High Engagement)
| दर्शन | केन्द्र | साधन | लक्ष्य |
|---|---|---|---|
| सांख्य | तत्त्वज्ञान | विवेक | कैवल्य |
| योग | साधना | अष्टांग | कैवल्य |
| न्याय | तर्क | प्रमाण | सत्यज्ञान |
| वैशेषिक | पदार्थ | विश्लेषण | तत्त्वबोध |
| पूर्व मीमांसा | कर्म | यज्ञ | स्वर्ग |
| वेदान्त | ज्ञान | आत्मबोध | मोक्ष |

0 टिप्पणियाँ